محاسبه ی نرخ رسوب گذاری در دهانه ی خلیج گرگان

نوع مقاله : علمی-پژوهشی

نویسنده

گروه علوم غیرزیستی، پژوهشکده علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی، تهران، ایران

چکیده

تبادل آب مابین دریای خزر و خلیج گرگان و به تبع آن نرخ رسوب‌گذاری در این محدوده از اهمیت فوق‌العاده‌ای در مسائل مهندسی سواحل برخوردار است. در این مقاله به بررسی نرخ رسوب‌گذاری در دهانه‌ خلیج گرگان و با استفاده از اندازه‌گیری‌های میدانی پرداخته می-شود. در سال‌های اخیر، تراز آب دریای خزر پایین آمده و این مساله سبب افزایش ترسیب در خلیج گرگان و همچنین دهانه‌ ورودی آن شده است. هم‌چنین کاهش تراز آب دریا سبب شده که تبادل آب بین خلیج گرگان و دریای خزر با سرعت کم‌تری انجام شود. در این مطالعه اندازه‌گیری مشخصه‌های جریان و هم‌چنین نرخ رسوب‌گذاری با استفاده از نصب دستگاه‌های جریان سنج RCM9 در 5 ایستگاه و تله‌های رسوب‌گیر در 4 ایستگاه انجام شد. نتایج اندازه‌گیری‌های میدانی نشان می‌دهد که حداکثر سرعت جریان در محدوده‌ اندازه‌گیری کمتر از 15 سانتی متر بر ثانیه و به‌طور متوسط در حدود 75/2 سانتی متر بر ثانیه بوده است. این سرعت پایین سبب نشست بیشتر رسوبات معلق در محدوده‌ مورد مطالعه شده است. نتایج حاصل از محاسبه نرخ رسوب گذاری با استفاده از تله‌های رسوب‌گیر نشان می‌دهد که متوسط نرخ رسوب‌گذاری در محدوده‌ مورد مطالعه در حدود 43/1 سانتی متر بر سال است. با کاهش تراز آب دریای خزر و همچنین این مقادیر نرخ رسوب گذاری در سال‌های پیش رو تبادل آب دریای خزر و خلیج گرگان به شدت تحت تاثیر قرار گرفته و احتمال محدودتر شدن محدوده تبادل آب بین دریای خزر و خلیج گرگان خواهد شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Calculation of sedimentation rate at the mouth of the Gorgan bay

نویسنده [English]

  • jafar azizpour
چکیده [English]

Water exchange between the Caspian Sea and the Gulf of Gorgan and, consequently, the sedimentation rate are very importance in coastal engineering issues. In this paper, trend of sedimentation rate in the entrance of Gorgan bay is investigated by field measurements data. In recent years, with the Caspian Level dropping, trend of sedimentation rate is increased in the Gorgan bay and its connection channel. Furthermore, falling the Caspian Sea level is caused to decrease in water exchange between the Caspian Sea and Gorgan bay. In this study, water current properties and also sedimentation rate are measure by deploying five RCM9 current meters simultaneously with four sediment trap between Bandar Torkaman and Ashoorzadeh Island. The results show that maximum quantity of current speed was less than 15 cm/s with 2.75 cm/s in average. The low speed of current is caused to increase in suspended sediments settling in the area. Sedimentation rate in the area was about 1.43 cm/yr in average. With decreasing in water level along with high sedimentation rate, water exchange between the Caspian Sea and Gorgan bay will be influenced strongly and in the near future it caused to limit in water exchange.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sediment Trap
  • water Current
  • Current Meter
  • Gorgan Bay
  • Sedimentation Rate